Σε ένα ρωσικό καπηλειό στο Παρίσι, ο Γκολούμπτσικ αφηγείται μια ζωή στην υπηρεσία της τσαρικής Οχράνα, γεμάτη προδοσίες, συγχύσεις και έναν φόνο που δεν είναι ποτέ βέβαιο αν συνέβη. Ο Roth δεν ενδιαφέρεται για την πλοκή αλλά για τη φθορά ενός ανθρώπου που δεν μπορεί πλέον να ξεχωρίσει αλήθεια από ψευδαίσθηση.
Σύντομη, σκοτεινή και αμφίσημη νουβέλα, όπου η εξομολόγηση γίνεται καθρέφτης μιας ψυχής που παραπαίει περισσότερο απ’ όσο παραδέχεται.
Παρότι το βιβλίο ξεκινά με μια ελκυστική υπόσχεση, η υλοποίησή του δεν ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες του. Η σύγχυση ανάμεσα σε όνειρο και πραγματικότητα, αντί να εμπλουτίζει την αφήγηση, συχνά λειτουργεί ως εύκολη έξοδος από την αφηγηματική συνοχή. Το αποτέλεσμα είναι μια ιστορία που δείχνει να αιωρείται χωρίς σταθερό έδαφος.
Οι χαρακτήρες μένουν εγκλωβισμένοι στις ιδιορρυθμίες τους, χωρίς να αποκτούν ουσιαστικό βάθος ή εσωτερική εξέλιξη. Η συνεχής μεταμόρφωση ταυτότητας περισσότερο κουράζει παρά ανανεώνει. Το ερευνητικό ίδρυμα, κεντρικό υποτίθεται στοιχείο, δεν αξιοποιείται πλήρως ώστε να προσφέρει σαφή κοινωνική ή ιδεολογική κριτική.
Παρά το χιούμορ του Κόου, που διατηρεί το ενδιαφέρον σε ορισμένα σημεία, το μυθιστόρημα παραμένει άνισο και συχνά χαλαρό στη δομή του. Τελικά, η ονειρική του ατμόσφαιρα δεν αρκεί για να κρύψει την έλλειψη αφηγηματικού σφρίγους.
Αν και γραμμένο με το γνώριμο, αριστοτεχνικό ύφος του Ντοστογιέφσκι, το διήγημα αποδεικνύεται αδύναμο. Η μετάβαση από το σκοτάδι της Πετρούπολης σε μια ουτοπία χωρίς συγκρούσεις μοιάζει σήμερα απλουστευτική και ξεπερασμένη. Οι ιδέες που παρουσιάζονται δεν ανανεώνουν τον στοχασμό του συγγραφέα, ενώ η αμφιθυμία του απέναντι στη θρησκεία δημιουργεί μια αίσθηση εσωτερικής αντίφασης. Η πλοκή εξελίσσεται προβλέψιμα και το τέλος δεν αφήνει καμία πραγματική επίδραση. Τελικά, πρόκειται για ένα αρκετά αδιάφορο έργο που δεν δικαιώνει τις δυνατότητες του δημιουργού του.
Πραγματικά ιδιαίτερο βιβλίο. Σε συγκλονίζει με μοναδικο τρόπο, προσφέροντάς σου ταυτόχρονα ανάσες ανακούφισης και διαφυγής από την σκληρότητα των ανθρώπων, μιας ανθρωπότητας που καταφέρεται κατά βάση ενάντια στο είδος της, που πριονίζει διαρκώς το κλαδί στο οποίο έχει βρει καταφύγιο. Υπέροχο αντιπολεμικό βιβλίο. Αξίζει να διαβαστεί από όλους.
Κι αν έχουνε όλοι μια Κάρι μέσα μας; Σίγουρα έχουμε όλοι μια Κάρι μέσα μας. Αγαπώ, λυπάμαι και μισώ την Κάρι μέσα μου. Την αγαπω γιατί είναι μοναδική και χαρισματική, την λυπάμαι γιατί το μόνο που θέλει είναι να είναι συνηθισμένη και κοινότυπη και την μισώ γιατί μπορούσε να κατακτήσει τον κόσμο αλλά εκείνη ήθελε μόνο να γίνει αποδεκτή από τη μητέρα της, από τους συμμαθητές από τον ίδιο τον εαυτό της. Ασυμβατη και οργισμένη σκορπάει θάνατο και καταστροφή, αφήνοντας ανεξίτηλα ίχνη σε μια κλειστή κοινωνία που ποτέ δεν την κατάλαβε, δεν την αγκάλιασε, δεν την αγάπησε.
Η Κάρι ήθελε μόνο να την αγαπούν. Αυτό δε θέλουμε όλοι;
Σκληρό βιβλίο, όμως η αλήθεια είναι πάντα σκληρή, η εξαθλίωση ακόμη περισσότερο,
Η πείνα και η ανάγκη μετατρέπουν και τον πιο ευγενικό άνθρωπο σε θηρίο. Βιβλίο που μένει ανεξίτηλο μέσα σου.