ID #16556 | ημερομηνία: 2020-07-11
Σίμος Ανδρονίδης (μη εγγεγραμμένος χρήστης) |
7 κριτικές
ΠΑΣΟΚ 1974-2018
Το βιβλίο που φέρει τον χαρακτηριστικό, ως προς το θέμα πραγμάτευσης του, τίτλο 'ΠΑΣΟΚ 1974-2018. Πολιτική οργάνωση, Ιδεολογικές μετατοπίσεις, Κυβερνητικές πολιτικές,' αποτελεί ουσιώδη 'καρπό' μίας συλλογικής προσπάθειας που εστιάζει στο πολιτικό φαινόμενο 'ΠΑΣΟΚ,' που εν προκειμένω στο βιβλίο μελετάται από διάφορες πλευρές, προσδιορίζοντας υπόγεια την αντίληψη που θέλει το κόμμα που ιδρύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1974 να συμβάλλει στη διαμόρφωση της Μεταπολίτευσης και των χαρακτηριστικών της. Οι δύο συν-επιμελητές του τόμου, ήτοι ο Βασίλης Ασημακόπουλος και ο Χρύσανθος Τάσσης, έχουν μελετήσει επισταμένως πλευρές της ίδιας πολιτικής του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος, με τον μεν Ασημακόπουλος να είναι ο συγγραφέας της μονογραφίας 'Πρώτη Φορά Αριστερά. Αντιθέσεις, αντιφάσεις εσωτερικές συγκρούσεις στο ΠΑΣΟΚ την περίοδο 1974-1990 και οι βάσεις του πολιτικού μεταμορφισμού του,' και τον Χρύσανθο Τάσση αντίστοιχα να συν-επιμελείται (όπως εδώ), μαζί με τον Κώστα Ελευθερίου, την έκδοση του βιβλίου 'ΠΑΣΟΚ. Η άνοδος και η πτώση (;) ενός ηγεμονικού κόμματος,' φθάνοντας έως του σημείου να αναδείξει τους λόγους της ιστορικής πλέον, κοινωνικής, πολιτικής και ιδεολογικής απίσχανσης του ΠΑΣΟΚ εν καιρώ βαθιάς οικονομικής κρίσης. Ο Χρύσανθος Τάσσης έχει παραδώσει στην ευρεία και πλούσια βιβλιογραφία περί ΠΑΣΟΚ σειρά άρθρων που άπτονται των επι-γενόμενων όρων συγκρότησης, ανάπτυξης και μετασχηματισμού του. Ο τόμος ουσιαστικά καλύπτει μία ευρεία περίοδο που συμπεριλαμβάνει την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ στα 1974 και φθάνει έως το 2018, όπου πλέον δρα υπό την σκέπη του 'Κινήματος Αλλαγής.' Η εννοιολόγηση της 'Πασοκοποίησης,' ως σύστοιχου φαινομένου σχετικού με την δραστική συρρίκνωση της επιρροής ενός κυρίαρχου κόμματος όπως υπήρξε το ΠΑΣΟΚ, αναφέρεται στο κείμενο των δύο επιμελητών του τόμου που λειτουργεί ως καθαυτό εισαγωγικό κείμενο, δίχως όμως αυτή η εννοιολόγηση που προτείνουν οι δύο συγγραφείς (σχετική με την απώλεια του 'κέντρου βάρους' της Σοσιαλδημοκρατίας) και συν-επιμελητές, να λειτουργεί εις βάρος της γενικότερης ισορροπίας του τόμου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο τόμος διαρθρώνεται σε τρεις επιμέρους ενότητες που ακόμη και εν ευρεία εννοία συνθέτουν το φαινόμενο 'ΠΑΣΟΚ,' όντας σε ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ τους. Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει κείμενα που εστιάζουν, διαλεκτικά και κριτικά, στη θέση που απέκτησε το ΠΑΣΟΚ εντός του ελληνικού κομματικού-πολιτικού συστήματος, εξειδικεύοντας, εν πολλοίς, σε ένα κρίσιμο σημείο για την κατανόηση και την ερμηνεία του κόμματος. Το σημείο αυτό είναι είναι η σχέση του (προσίδια σχεσιακότητα) με τα κοινωνικά κινήματα (Κώστας Κανελλόπουλος), όπου βέβαια ας μην ξεχνάμε ό,τι το ΠΑΣΟΚ διαμορφώθηκε πρωταρχικά ως 'κίνημα' και περαιτέρω 'κίνημα λαού,' με το συνδικαλιστικό κίνημα (Γιώργος Μπιθημήτρης), συσχέτιση που και την σημερινή περίοδο παραμένει ανοιχτή, διαπερνώντας, στο ίσως πιο ενδιαφέρον κείμενο αυτής της ενότητας, τις πηγές προέλευσης των κομματικών-πολιτικών του ελίτ, όπως δεικνύει τεκμηριωμένα το κείμενο του Γεράσιμου Κάρουλα. Με το κείμενο του Θανάση Τσακίρη που τονίζει εν συνόλω την σύνδεση του κόμματος με διάφορες κινηματικές εκφάνσεις έχει ήδη διαμορφωθεί ένα πρώτο υπόστρωμα σχετικό με το ΠΑΣΟΚ, κάτι που διευκολύνει την περαιτέρω έρευνα του. Και αυτή τη φορά, η δεύτερα ενότητα σχετίζεται με την ανάλυση των πολιτικοϊδεολογικών διεργασιών που λαμβάνουν χώρα εντός κινήματος, με την ίδια σχέση ΠΑΣΟΚ και Αριστεράς (Κώστας Ελευθερίου), στο σημείο όπου νοηματοδοτείται εμπρόθετα η υιοθέτηση ως θεωρητικού-μεθοδολογικού 'πλαισίου' έρευνας της ανάλυσης λόγου, κάτι ευδιάκριτο στα κείμενα-παρέμβαση του Γιώργου Κατσαμπέκη για το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα (που δεν αποφεύγει κάποιες ταυτολογικές έως επιφανειακές προσεγγίσεις) και της Ζηνοβίας Λιαλιούτη, η οποία και καταπιάνεται με την 'κατασκευή' ενός ιδιόμορφου 'Πασοκικού' αντι-αμερικανισμού που συνάμα αντλεί και από το μοτίβο της θεωρίας της εξάρτησης που χρησιμοποιούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου ιδίως τα πρώτα Μεταπολιτευτικά χρόνια, όσο και από συμβάντα όπως η στρατιωτική δικτατορία και σε ένα δεύτερο επίπεδο, η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Η φόρμουλα της 'αντίστασης,' ιδωμένης πλέον από κυβερνητική σκοπιά συγκροτείται παράλληλα με την ανάδυση του 'αντι-αμερικανισμού' ως σημασιολογικού πλαισίου το οποίο και δύναται να συναρθρώσει την κριτική στην θεωρούμενη ως εγγενή παρεμβατικότητα των ΗΠΑ στα ελληνικά πράγματα, με το σχήμα της 'υποτέλειας' και της 'κακοδαιμονίας' που οφείλεται ακριβώς στην ως άνω παρεμβατικότητα και εξάρτηση. Διαθέτουμε ήδη ένα σχήμα ερμηνείας που εναλλάσσει το πολιτικό και το θεωρητικό στοιχείο, όπως αρθρώνονται στη συγκεκριμένη μελέτη περί ΠΑΣΟΚ. Ποιος δύναται να είναι ένας 'οδοδείκτης' της όλης προσέγγισης των συμμετεχόντων στον τόμο; Απαντούμε: Το ΠΑΣΟΚ ως πολιτικός φορέας της εποχής του. Η τρίτη και τελευταία ενότητα αφορά το πρακτικό κομμάτι, ήτοι την κυβερνητική πρακτική και εμπειρία του ΠΑΣΟΚ σε τομείς όπως η οικονομία (Βασίλης Λογοθέτης) η ασφάλεια (Γιώργος Παπανικολάου) και η εκπαίδευση (Άννα Κουμανταράκη). Το τρίτο κομμάτι του συλλογικού τόμου τοποθετείται τελευταίο, αλλά δεν είναι το έσχατο. Αντιθέτως, θεωρούμε πως η έμπρακτη θεώρηση των διάφορων κυβερνητικών θητειών του ΠΑΣΟΚ, συμβάλλει στο να προσλάβει ο τόμος ένα ευρύτερο περιεχόμενο, αποκαλύπτοντας τάσεις και πολιτικοϊδεολογικούς λόγους που κατέστησαν εφαρμοσμένη κυβερνητική στρατηγική. Οι μετασχηματισμοί του κόμματος, η οιονεί κρατικοποίηση του (η συγχρονική μνημονικοποίηση) αντανακλούσαν στο περιεχόμενο των κοινωνικών συμμαχιών του κόμματος, στις μεταβολές που επέρχονταν, άλλοτε μακρόσυρτα άλλοτε περισσότερο 'βίαια.' Το πλεονέκτημα του εγχειρήματος, είναι η εν συνόλω προσέγγιση του σημαίνοντος 'ΠΑΣΟΚ' από νεότερους ηλικιακά μελετητές της Πολιτικής Επιστήμης οι οποίοι, εδραζόμενοι πάνω στη γνώση που ήδη έχει παραχθεί, σχετικά με το ΠΑΣΟΚ, κομίζουν την δική τους θεωρητική-επιστημολογική σκευή, διευρύνουν τις προοπτικές περαιτέρω έρευνας υπερβαίνοντας στερεοτυπικές προσεγγίσεις περί Πασοκικού λαϊκισμού, συντεχνιασμού και πελατειασμού, ενισχύοντας την ήδη πλούσια βιβλιογραφία που έχει αναπτυχθεί Μεταπολιτευτικά. Τα κείμενα είναι κατατοπιστικά, χωρίς να στερούνται κατευθύνσεων και θεωρητικού βάρους. Κοντολογίς, επρόκειτο για ένα ολοκληρωμένο εγχείρημα.