Το μυθιστόρημα του Σταύρου Χριστοδούλου «Τρεις σκάλες Ιστορία», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πραγματεύεται τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία. Στο βιβλίο, ο βραβευμένος συγγραφέας (Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Κύπρου 2018 και Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2020 για το βιβλίο «Τη μέρα που πάγωσε ο ποταμός», εκδ. Καστανιώτης) και δημοσιογράφος θέτει ερωτήματα και αφήνει τον αναγνώστη να οδηγηθεί στα δικά του συμπεράσματα. Είτε πρόκειται για τις μυλόπετρες του χρόνου που αλέθουν τις συνειδήσεις, είτε για τα αδικαίωτα θύματα του πραξικοπήματος και της εισβολής, είτε για την έννοια της πατρίδας, έπειτα από μισό αιώνα, οι απαντήσεις προκύπτουν μέσα από την προσωπική ανάγνωση του καθενός. Η Ιστορία δεν καταγράφεται ως μονολιθική αλήθεια αλλά σαν μια σύνθεση αντιθέσεων.

Στον πυρήνα του βιβλίου εμπεριέχεται το υπαρξιακό ερώτημα: μπορεί η μνήμη να διασωθεί από τη φθορά του χρόνου; Ο στίχος του Σεφέρη «η μνήμη όπου και να την αγγίξεις πονεί» διατρέχει την ιστορία και καθορίζει την κεντρική ηρωίδα η οποία 43 χρόνια μετά συνεχίζει να βιώνει επώδυνα όσα έζησε το τρομακτικό καλοκαίρι του 1974. Η Χλόη Αρτεμίου, θύμα κατ’ επανάληψη βιασμού στην κατεχόμενη από τους Τούρκους Λάπηθο, δεν μπορεί να ξεχάσει. Σε αντίθεση με τους περισσότερους γύρω της οι οποίοι αναπτύσσουν αντισώματα και ζουν «φυσιολογικά» παρά τη συναισθηματική αναπηρία που τους προκάλεσε ο πόλεμος.

Καθώς η κεντρική ηρωίδα αποφασίζει να επιστρέψει στον τόπο του εγκλήματος, 29 χρόνια μετά την εισβολή όταν άνοιξαν για πρώτη φορά τα οδοφράγματα, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σύνθετη πραγματικότητα. Συνειδητοποιεί ότι ο αδηφάγος χρόνος τρώει σαν σαράκι έννοιες που άλλοτε θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτες, όπως αυτή της πατρίδας. Όλα είναι ξεκάθαρα όταν πρόκειται γι’ αυτούς που με τη βία ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους (τους ελληνοκύπριους πρόσφυγες) κι αυτούς που εγκαταστάθηκαν στα κατακτημένα εδάφη (τουρκοκύπριους και εποίκους). Τι γίνεται όμως με τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά το 1974; Πώς προσδιορίζεται η έννοια της πατρίδας για ένα κορίτσι όπως η Έζρα, η οποία μεγαλώνει στο εφηβικό δωμάτιο της Χλόης

Το «Τρεις σκάλες Ιστορία», αν και πραγματεύεται τη σύγχρονη κυπριακή ιστορία, δεν αυτοπροσδιορίζεται ως ιστορικό μυθιστόρημα. Πρόκειται για καθαρή μυθοπλασία, η οποία όμως διαθέτει στέρεο ιστορικό υπόβαθρο. Η καταγραφή των γεγονότων είναι ακριβής και συνεπής στις ιστορικές πηγές, τον αφηγηματικό όμως τόνο δίνει η ελευθερία με την οποία χτίζονται οι χαρακτήρες. Η προβληματική έως και τοξική σχέση της ηρωίδας με τη μητέρα της, για παράδειγμα, είναι ένας άξονας που τέμνει οριζόντια το βιβλίο.