Η «Στέλλα Βιολάντη» είναι απ΄τα σπουδαιότερα θεατρικά του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Γράφτηκε αρχικά ως διήγημα με τίτλο «Έρως Εσταυρωμένος» και πρωτοδημοσιεύθηκε στα «Παναθήναια» του 1901. Εκεί το διάβασε ο Παλαμάς και έστειλε στον Ξενόπουλο το ποίημα που υπάρχει στην εισαγωγή. Αργότερα, το 1908, που έγινε δραματικό (θεατρικό) έργο ως «Στέλλα Βιολάντη», ο Ξενόπουλος έβαλε αυτό το ποίημα αντί προλόγου και απαγγέλλεται πριν ανοίξει η αυλαία με μουσική υπόκρουση ορχήστρας γραμμένη από τον Μανώλη Καλομοίρη.